Tháng ba, bầu trời vẫn u ám và thời tiết vẫn lạnh lẽo như mùa đông chưa muốn nhượng lại ngôi vị cai trị thời tiết vào bàn tay những tia nắng ấm. Nó vẫn bao phủ khắp nơi bằng màn sương mù khiến những tòa nhà, những hàng cây xa tầm mắt chìm trong bầu không khí mờ mờ ảo ảo. Mùa đông muốn giấu tất cả mọi vật, bằng sương mù, bằng mưa phùn, bằng không khí lạnh và bằng tất cả những gì mà nó sở hữu để có thể được ở lại với cuộc đời. Chính vì lẽ đó, thời tiết tháng ba trở nên cực kỳ khó chịu.
Lần đầu tiên nghe Secret Garden hát bài này, mình bị chinh phục bởi ca từ và giai điệu của nó. Dù biết là “sến”, là không thực tế, là quá tuổi để ước mơ có một tình yêu thế này thì mình vẫn mong có một ngày nào đó, có một người con trai nào đó sẽ nói với mình những lời như vậy.^^ Cô bé trong Cánh buồm đỏ thắm chẳng phải còn ước mơ lớn hơn thế này sao. Thế mà vẫn có chàng trai sẵn sàng mua 2000 thước vải đỏ để đón cô đi trong sự ngỡ ngàng của hết thảy những người dân làng chài. Dĩ nhiên, không thể đánh đồng văn học với cuộc sống nhưng những cánh buồm đỏ thắm như thế sẽ khiến cho cuộc sống bớt ngột ngạt hơn, nên thơ hơn. Đi đến tận cùng của sự phức tạp trong cuộc sống, người ta lại khát khao trở về với những điều giản dị, chân thực nhất. Giống như trong “Lost in translation” hay “In the mood for love”, đi qua những thăng trầm trong tình yêu, đi qua những cung bậc khác nhau và đến cái đích cuối cùng của nó là tình dục (trong hôn nhân của các nhân vật) thì mọi người lại trở về một tình yêu trong sáng nhưng rất đỗi sâu sắc. Lúc đó, tình yêu lại trở về ý nghĩa nguyên thủy của nó. Có thể bạn sẽ tranh luận với tôi là: “Tại vì các nhân vật bị hạn định bởi quan niệm chung thủy trong hôn nhân nên họ không muốn vượt qua rào cản đó”. Tôi nói, nếu đã là phim thì đạo diễn sợ gì mà không thể cho nhân vật của mình vượt rào. Nhưng liệu khi nhân vật vượt rào rồi thì người xem có còn cảm xúc mạnh mẽ về nhân vật của họ như thế nữa không?
Chàng trai trong bài hát này chỉ sóng đôi cùng cô gái qua một đêm mưa bão nhưng ý nghĩa của nó lớn lao hơn rất nhiều. Sự che chở của chàng trai đã khiến cô gái cảm thấy yên bình đến mức chẳng còn biết gì đến cơn bão ngoài trời. Không chỉ có vậy, nếu trên đường đời cô gái phải trải qua nhiều giông bão thì tất cả cũng sẽ bị tình yêu này “đập tan”.
Phải thú nhận là mình luôn bị đánh gục bởi những quan tâm bé nhỏ, bởi những điều chân thực và bởi một bờ vai nào đó khiến mình cảm thấy yên bình. Kiểu như, nếu có một ngày nào đó, bước sang xứ người vẫn mong nhận được những lời dễ thương thế này: Gửi em những ngôi sao trên cao, tặng em chiếc khăn gió ấm, để em thấy chẳng hề cô đơn, để em thấy mình gần bên nhau, để em vững tin vào tình yêu hai chúng ta. Rồi cơn mưa đêm qua đi, ngày mai lúc em thức giấc, nắng mai sẽ hôn lên môi em nụ hôn của anh ấm áp, và em hãy cười nhiều em nhé, vì em mãi là niềm hạnh phúc của anh mà thôi.Hic, sến không chịu được nhưng nếu kiểu nói sến này xuất phát từ tình cảm chân thực thì mình vẫn luôn luôn thích nghe. Thật đấy! :)
Một bài hát cho đêm giông bão
(Lời dịch) Mưa đập mạnh vào cửa sổ phòng anh Trong khi em đã nhẹ nhàng chìm vào giấc mộng Và em không thể nghe gió lạnh đang thổi Bởi em ngủ say lắm rồi
Bên ngoài trời thật tối vì trăng đã trốn đi đâu đó Anh chỉ có thể nhìn thấy qua ánh sáng lấp lánh của các vì sao Bóng đêm đen đang đến Nhưng bên anh, em vẫn an toàn
Dù cho cả thế giới đang đắm chìm trong giấc ngủ
Người người cuộn mình thật chặt trong chăn,
Thì anh vẫn sẽ thức trọn đêm để che chở cho em
Trong đêm mưa bão này.
Anh hứa sẽ luôn luôn yêu em
Dù cho bầu trời xanh trong hay xám xịt Anh thầm thì lời nguyện cầu bên tai em, Rằng anh sẽ bên em mãi mãi
Thỉnh thoảng chúng ta cũng như thời tiết
Thay đổi hết ngày này qua ngày khác Miễn là chúng ta bên nhau Mọi cơn bão rồi cũng sẽ qua
Anh nói sẽ che chở và bảo vệ em Giữ cho em tránh khỏi mọi tai họa Và nếu khi nào cuộc đời chối bỏ em Thì tình yêu này sẽ đập tan mọi cơn bão
Một lát nữa anh biết em sẽ thức dậy Hỏi rằng anh đã ngủ hay đã viết Và anh sẽ chỉ nói anh đang sáng tác Một bài hát cho đêm giông bão.
Khi Trịnh mất, tôi còn bé lắm, hình như là học cấp hai gì đó. Vào cái ngày mà cả thế giới nói dối thì chúng tôi nhận được một tin rất thật: Trịnh Công Sơn đã đi vào cõi vĩnh hằng. Tôi nhớ, lúc đó chúng tôi đã cùng nhau hát bài: Nối vòng tay lớn để đưa Trịnh về nơi an nghỉ cuối cùng:Thành phố nối thôn xa vời vợi, người chết nối con tim vào đời và nụ cười nở trên môi.
Ngày còn bé, bài hát đầu tiên của Trịnh mà tôi nghe là Tuổi đời mênh mông. Thật buồn cười vì khi đó tôi đã nghĩ về Tuổi đời mênh mông như một bài hát của người lớn và thắc mắc tại sao có một con bé lớp 1 cứ hát đi hát lại bài hát này mà không phải: Em sẽ là mùa xuân của mẹ, Em là hoa hồng nhỏ hay Tia nắng hạt mưa...
Vào thời điểm cuối cấp 1 của tôi, khi dòng nhạc trẻ chưa thịnh hành, người ta mở nhạc Trịnh lẫn với nhạc vàng (hay còn gọi là nhạc sến). Quỳnh hương,Trở về cát bụi là những bài nằm trong số đó. Tôi nghe nhưng không ý thức được tác giả của nó là ai. Tôi lẩm nhẩm hát đi hát lại nhưng không thể hiểu được cái hay của giai điệu hay triết lý của ca từ.
Năm học cấp ba, tôi bắt đầu có ý thức hơn về những ca khúc của Trịnh Công Sơn. Ngày đó, bài hát nghe đi nghe lại nhiều nhất có lẽ là Đóa hoa vô thường. Chắc hẳn tôi muốn tìm trong đó khoảnh khắc yên bình, của sự vô thường trong cuộc sống. Rồi những lúc buồn, những lúc lòng đầy tâm trạng, tôi lại mở bài: Tôi ơi đừng tuyệt vọng để tự nhủ với lòng: Em hồn nhiên rồi em sẽ bình minh.
Vào đại học, tôi được học hẳn một chuyên đề trên lớp CNTN về nghệ thuật ca từ trong những ca khúc Trịnh Công Sơn. Giáo viên đã cho chúng tôi thấy cách kết hợp từ kỳ diệu của Trịnh trong mỗi bài hát. Khoa tôi, khoa Văn học và Ngôn ngữ đã có không ít người làm luận văn, NCKH về Trịnh, về nghệ thuật ca từ của Trịnh nhưng dường như vẫn chưa cảm thấy đủ và chẳng biết khi nào là đủ. Cũng trong khoảng thời gian này, tôi lại đến với âm nhạc của Trịnh Công Sơn bằng một hình thức nghệ thuật khác: đó là múa. Bài múa đầu tiên của tôi ở Đại học chính là Đóa hoa vô thường. Bảy cô gái với bảy đóa sen trên tay đi vào ca khúc của Trịnh một cách nhẹ nhàng, giản dị. Và rồi, cứ mỗi độ tháng tư, khoa chúng tôi lại tổ chức những đêm nhạc đầy chất thơ về Trịnh. Người người trong không gian bé nhỏ với những ngọn nến lung linh cùng hướng về Trịnh, hát những bài hát về Trịnh. Chúng tôi thấy mình gần nhau hơn bao giờ hết.
Khi tôi viết những dòng này, kim đồng hồ đã chỉ qua ngày 1/4/2011 hơn 10 phút. Và hôm nay đã là mười năm ngày mất của Trịnh. Lúc này đây, tôi rất muốn nhẩm đi nhẩm lại lời hát: Sống trong đời sống cần có một tấm lòng, để gió cuốn đi...nhưng có lẽ nên mượn lời nhạc sĩ Văn Cao thay cho lời kết thì sẽ thuyết phục hơn: Tôi gọi Trịnh Công Sơn là người của thơ ca (Chantre) bởi ở Sơn, nhạc và thơ quyện vào nhau đến độ khó phân định cái nào là chính, cái nào là phụ ... Trong âm nhạc của Sơn, ta không thấy dấu vết của âm nhạc theo cấu trúc bác học phương Tây. Sơn viết hồn nhiên như thể cảm xúc nhạc như nó tự nhiên trào ra...
Tôi muốn dành bài viết đầu năm cho một người nghệ sĩ mà tôi vô cùng yêu mến: Yanni, người nghệ sĩ có mái tóc dài, đôi mắt Ấn Độ và nụ cười tươi sáng. Dĩ nhiên, tôi không thể viết về lòng ngưỡng mộ của tôi đối với ông như thế nào vì công việc này quá thừa thãi. Tôi cũng không viết về tất cả những bản nhạc của Yanni mà tôi yêu thích vì tôi không đủ sức để làm công việc đó. Tôi chỉ muốn viết về cảm xúc của tôi chảy trong những nốt nhạc của Yanni hay nói cách khác âm nhạc của Yanni đã đi vào cuộc sống của tôi như thế nào mà thôi.
Nhà soạn nhạc nổi tiếng người Pháp Claude Debussy đã nói rằng: Âm nhạc là sự thể hiện chuyển động của nước, cuộc chơi của những đường cong được mô tả bởi những cơn gió nhẹ luôn thay đổi. Quả thực tôi đã cảm nhận được điều đó qua hai bản nhạc của Yanni là Adagio in C minor và Nightingale.
Bản Adagio in C bắt đầu bằng những tiết tấu nhẹ nhàng của bộ dây trong dàn nhạc giao hưởng. Âm thanh của những cây vĩ cầm như: violon, viola, violoncelle và contrebasse tác động vào những sợi dây đàn uyển chuyển theo những nốt bấm trên tay người nghệ sĩ tạo thành những nốt nhạc êm ái nhưng cũng thật ấm áp. Có lẽ lúc này, tiếng contrebasse với âm thanh trầm nhất của bộ dây đang làm chủ âm của dàn nhạc. Ngay sau đó, tiếng đàn piano cất lên hòa cùng tất cả những loại nhạc cụ khác trong dàn nhạc giao hưởng khiến cho giai điệu của bản nhạc được vượt thoát và lòng người theo đó cũng nhẹ nhõm hơn. Người ta không tìm thấy tiếng đàn riêng lẻ mà là những nốt nhạc, những tiếng đàn của những loại nhạc cụ khác nhau trong một sự hòa âm tuyệt vời. Trái tim nghệ sĩ cũng hòa làm một. Trái tim khán giả cũng hòa làm một. Không một tiếng ồn ào, chỉ có tiếng nhạc được cất lên trên sân khấu và trong trái tim mọi người. Giai điệu nhẹ nhàng của Adagio in C minor đưa người ta đi qua các cung bậc cảm xúc. Người đau đớn có thể sẽ khóc, người hạnh phúc có thể sẽ cười và người cô đơn có thể tìm thấy được chút bình yên và tự tại. Đây là một trong những bản nhạc mà tôi có thể nghe đi nghe lại nhiều lần và có thể khóc dù không đau đớn. Nó khiến tôi nhớ lại từng chặng đường mà mình đi qua, những chặng đường mà mình đi bằng chính đôi chân của mình và không có những người bạn đồng hành. Chỉ có tôi, tiếng nhạc, âm thanh của cuộc sống.
Một bản nhạc khác cũng cùng kiểu giai điệu với Adagio in C minor là Nightingale. Nightingale có nghĩa là Chim họa mi nhưng theo lời của nhiều người, bản hòa tấu này còn hay hơn cả tiếng Chim họa mi hót. Bản nhạc được mở đầu bằng tiếng sáo với âm sắc êm, dịu dàng, giàu chất thơ và trong sáng. Sau khúc dạo đầu đầy ngọt ngào ấy, âm thanh của những nhạc cụ khác cũng được cất lên mà chủ âm là tiếng piano trong trẻo của Yanni. Tiếng sáo tạm thời ngừng một quãng và sau đó lại tiếp tục hòa âm với dàn nhạc. Tôi như nghe thấy tiếng chim họa mi đang cất cao tiếng hót đầy kiêu hãnh giữa thiên nhiên tươi sáng. Tiếng chim ấy nhẹ nhàng nhưng lôi cuốn đến nỗi tôi không biết phải dùng từ gì ở đây để diễn tả cảm xúc của mình bởi như Aldous Leonard Huxley đã nói: Sau sự im lặng, thứ thể hiện được nhất điều không thể diễn tả chính là âm nhạc. Và tôi đã khóc trên bản nhạc này rất nhiều lần. Đôi lúc, tôi muốn mình biến thành một chú chim bé nhỏ để có thể bay đến những vùng đất lạ, để kiếm tìm những trải nghiệm mới của cảm xúc. Đó có thể là trải nghiệm của tự do, của phiêu lưu, khám phá nhưng cũng có thể là trải nghiệm của nỗi nhớ, nỗi buồn, nỗi cô đơn của một chú chim lang thang. Dù giấc mơ ấy là viễn vông nhưng ít nhất, nhắm mắt lại theo bản nhạc này, tôi có thể thấy rằng, giấc mơ của mình đã thành sự thật. Bản nhạc thi thoảng được tách ra bởi những nhạc cụ riêng lẻ. Có khi tất cả mọi người cùng dừng lại để cho chỉ mỗi âm thanh của một chiếc đàn violon được tấu lên. Lúc khác thì là âm thanh của chiếc đàn contrebasse. Cái hay của bản nhạc này chính là sự hòa nhập và tách rời một cách hết sức tinh tế.
Nếu bạn thuộc tuýp người sôi động, không muốn lắng lòng vì những giai điệu nhẹ nhàng thì hãy tìm đến album: In the celebration of the life. Đây là album đầu tiên của Yanni mà tôi được nghe. Hai bản nhạc tôi thích nhất trong album này là Santorini và Within attraction. Santorini của Yanni là bản nhạc thường được xuất hiện trong những buổi lễ vinh danh hoặc lúc cô dâu- chú rể cùng tiến vào lễ đài. Đó là những nốt nhạc của hạnh phúc, của vinh quang và của chiến thắng. Santorini là tên của một hòn đảo ở Hy Lạp (quê hương Yanni), một hòn đảo được hình thành sau một vụ nổ núi lửa khổng lồ. Có lẽ giai điệu mạnh mẽ của bản nhạc này được tựa trên cảm hứng từ vùng đất ấy.
Tôi luôn tưởng tượng đến một ngày sẽ sánh đôi với ai đó trong cùng một bản nhạc của Yanni. Có lẽ khi ấy tôi đã tìm thấy được người bạn đồng hành của mình.Tôi không hy vọng ai đó sẽ hiểu tôi, chỉ cần đồng cảm và sẻ chia là đủ. Giờ đây, tôi chỉ nghe Yanni một mình, trong nỗi cô đơn của riêng mình, trên con đường chỉ có mình tôi đi, để khóc, để cười, để buồn, để vui một mình hay ít ra để được Catharsis như chữ dùng của Aristotle: sự thanh lọc tâm hồn.
