Chuyện kể từ Đài Loan (7): Rừng phong thu đã nhuốm màu quan san(*)

Chợt nhớ ra Hà Nội đang vào mùa hoa cải. Sắc vàng và dòng người tấp nập như xua tan không khí lạnh lẽo của mùa đông. Những kỷ niệm xưa tưởng chừng sờ tay lại còn chạm vào được, vậy mà đã trôi qua hai năm rồi:

Có một mùa hoa cải 

Nở vàng bên bến sông 

Em đang thì con gái 

Đợi anh chưa lấy chồng

Ừ, có lẽ những ai đã đến vườn cải, đã chìm ngập trong sắc vàng nơi đây rồi sẽ càng thấu hiểu sự da diết trong những câu thơ của Nghiêm Thị Hằng. 

Một năm - cho ngày cuối ở Hà Nội

Ngày cuối ở Hà Nội, bằng lăng vẫn nhuộm tím các con phố pha màu nắng rực rỡ trang hoàng hai bên đường khiến người đi háo hức như đang ở giữa một lễ cưới theo phong cách cổ điển Vintage.
Ngày cuối ở Hà Nội, mới bảy giờ nắng đã chói chang. Quyết định phơi làn da nâu dưới nắng vàng để cho sắc nắng thấm vào cơ thể, đánh dấu kết thúc một chặng đường đã đi qua.

Em phải đến K6 học điện ảnh

Đó là tên của video clip dài về các thành viên K6 và hậu trường phim "Chiều ngọt" mà em Trang vừa mới đưa lên Youtube. Nghĩ đến công em ngồi xem lại hàng loạt đoạn video clip ngắn của lớp và edit nó lại thành một video clip có độ dài gần 8 phút cho mỗi đoạn, mỗi cảnh thật khớp mới thấy thương làm sao. Chắc khoảng thời gian mà em bỏ ra để cho K6 có một video clip hoàn chỉnh thế này rất nhiều. Xem lại video clip ngập tràn tiếng cười nhưng cũng đầy xúc động vì những tháng ngày học chung ở đây, vì những khoảng thời gian mà K6 ở bên nhau thấy nhớ, thấy thương...
Cảm ơn em Trang đã cho mọi người lưu lại những hình ảnh đẹp như thế và để những người khác không phải thành viên K6 phải xuýt xoa: Em phải đến K6 học điện ảnh! :x

Trở về

Tôi không viết note cho Hà Nội dù đã định làm thế. Có lẽ, những note về Hà Nội đã nằm đâu đó trong những entry trước kia rồi. Hà Nội đã cho tôi nhiều thứ nhưng cũng lấy đi của tôi nhiều thứ . Dù sao tôi cũng thấy an ủi vì tất cả những thứ đó chỉ có giá trị vật chất và có thể xem chúng như những kỷ vật tôi để lại cho Hà Nội. Hơn nữa, cái mà Hà Nội cho tôi có ý nghĩa lớn lao hơn thế nhiều.

Tôi đến Hà Nội lần này là lần thứ tư nhưng khác hẳn những lần trước. Lần này, tôi đã có 7 tháng gắn bó với Hà Nội, đủ thời gian để nếm trải những cơn mưa phùn mùa đông, không khí lạnh của miền Bắc và cả cái nóng khó chịu của mùa hè. Tôi cũng đã có thời gian đi qua những mùa hoa Hà Nội và để lại chúng trong những bức ảnh về vườn cải, vườn cúc, về những hàng cây hoa sưa nở trắng đường Thanh Niên hay ký túc xá Mễ Trì, về những cây phượng nở đỏ rực xung quanh Hồ Gươm và về những hàng bằng lăng tím qua rất nhiều con phố. Tôi rất thích những chiếc xe đạp chở hoa, thích những bó loa kèn, sen trắng, sen hồng trên từng con phố lặng lẽ và tôi biết mình sẽ nhớ đến chúng rất nhiều.

Hà Nội không chỉ đẹp về hoa mà còn thơm mùi thức ăn với những món ngon, lạ. Tôi không biết sẽ tìm đâu trên những ngả đường Sài Gòn những món ăn như: phở cuốn, bún chả, vịt cỏ nướng,…Tôi không biết sẽ tìm đâu trên những ngả đường Sài Gòn những con phố mang dáng dấp như phố cổ Hà Nội, bày biện la liệt những kỷ vật mang đậm chất Việt Nam? Ừ, có lẽ đúng là khó tìm thật nhưng tôi vẫn chọn gắn bó cuộc đời mình với Sài Gòn bởi đó là tính cách, là con người của tôi.

Đêm qua và đêm nay, Hà Nội và Sài Gòn đều mưa. Có lẽ lâu lắm rồi ở hai thành phố này mới có sự tương đồng về thời tiết.

Hôm nay, tôi đã trở về ngôi nhà của mình ở Sài Gòn. Gần như cả ngày tôi chỉ ngủ và thỉnh thoảng lên mạng nói chuyện với một vài người. Tôi chưa ra ngoài để nhìn xem Sài Gòn có thay đổi gì so với lúc tôi đi không. Dù không bận rộn, dù chẳng làm gì nhưng tôi đã từ chối lời mời đi ăn của một vài người bạn chỉ để ở nhà và chẳng làm gì.

Tôi đã nghe nói nhiều đến việc thay đổi và thích nghi, nhất là trở về trường sau một thời gian dài đi đâu đó. Tôi hiểu mình không thuộc tuýp người nhanh thích ứng với môi trường nên đã chuẩn bị tâm lý sẵn sàng khi trở về. Thế nhưng không hiểu sao, tôi vẫn cảm thấy mọi thứ xung quanh mình lạ lẫm lắm. Liệu đó có phải là triệu chứng xung đột tâm lý như các chị thường kể cho tôi nghe không? Hay đơn giản chỉ là nhớ một thói quen mà tôi phải từ bỏ để bắt đầu một thói quen khác? Tôi cũng không biết nữa. Có lẽ điều tôi cần bây giờ là thời gian.

Nội Bài ngày 1.5

Ngày Quốc tế Lao động, sân bay vẫn không ngớt người. Lần thứ 5 ra sân bay này và lần đầu tiên đóng vai người đi đưa tiễn. Ờ, mà cái sân bay này lúc nào cũng thích làm cái đầu tiên dù không phải gần gũi với mình gì cho lắm. Tọa lạc ở nơi cách xa trung tâm Thủ Đô gần 30 km khiến cho cái cảm giác đi máy bay chẳng thể nào dễ chịu hơn. Bình thường mất cả tiếng làm thủ tục rồi, giờ lại thêm cả tiếng để ra được sân bay nữa nên đôi lúc thấy đi tàu, đi xe khỏe hơn nhiều. Lần đầu tiên mình đi máy bay cũng từ chính cái sân bay xa xôi này. Đó là vào một ngày tháng 4/2008, khi mình và Bờm đều là sinh viên năm cuối đại học. Hai cái đứa sót lại cuối cùng trong chuyến đi thực tập năm đó cuối cùng lại trở thành đồng nghiệp của nhau.

Lần thứ hai, mình đóng vai một "hướng dẫn viên du lịch" khi dắt một đoàn 22 người ra sân bay này, lúc đó tự dưng thấy mình người lớn hơn, trưởng thành hơn. Lần thứ ba, hai chị em lặng lẽ đến và đi như Hà Nội chưa từng biết có sự xuất hiện của mình và chị. Ừ, thì biết làm sao được mà biết. Lần thứ tư, lần đầu tiên một mình ra sân bay này, lần đầu cho hành trình đến Đà Nẵng nhưng không hề có cảm buồn. Và giờ là lần thứ 5.

Mình thích đứng ngắm nhìn những chiếc máy bay cất cánh và hạ cánh tại sân bay. Đứng ở Nội Bài có thể nhìn thấy được. Nghĩ đến chuyện tương lai lại sẽ ra đây cho lần thứ 6. Nhanh thôi, chắc là khoảng một tháng nữa nhưng tự dưng không thấy sợ. Trước đây, mỗi lần nghĩ đến chuyện kết thúc khóa học ở Dự án mình đều cảm thấy lo lắng và không dám nghĩ tiếp. Nhưng giờ thì mọi thứ đã đi thành một vòng tròn sau bao nhiêu biến cố. Sau tất cả những khủng hoảng đã xảy ra trong lòng mình, sau những ngày tách rời khỏi mọi sự giao tiếp bên ngoài mình đã hiểu và đã biết cách chấp nhận, biết cách đứng dậy. Mình nhận ra, cuộc vui nào mà chẳng có lúc tàn, cuộc gặp nào mà chẳng có lúc chia tay. Điều đáng sợ không nằm ở những giây phút chia tay ấy mà là sự phân rã, sự chia ly trong chính mỗi người. Có những cuộc gặp, có những tồn tại bên nhau mãi mãi nhưng trong lòng mỗi người là một khoảng cách, là sự chia ly thì liệu cuộc gặp ấy có ý nghĩa gì? Có những giây phút chia ly nhưng lòng tôi vẫn có bạn, lòng bạn vẫn có tôi thì thời gian và khoảng cách có gì là quan trọng? Với mình, sự chia ly trong lòng mới thực sự đáng sợ. Có lẽ vì thế mà khi cậu đi rồi mình vẫn còn trêu theo được một câu: Khi nào cậu về rồi, nhớ cho đứa cháu nghèo khổ này tiền mua…xe hơi cậu nhé. Nhưng cái ông cậu bất cẩn của mình đã làm rơi mất ngay 100USD trước khi qua cửa An ninh để ban tặng “câu chuyện Tái ông mất ngựa” cho những kẻ tưởng chừng như đã nhặt được và chia chác nhau số tiền ấy.

Nói chuyện điện thoại với bé Linh ở sân bay. Nghe giọng nghẹn ngào (vì nghẹt mũi) của mình, nó tưởng mình lại khóc vì chuyện gì đó. Sau khi biết hành trình của mình trong những ngày nghỉ lễ vừa qua là ở nhà, nó lại động viên…Nhưng mình bảo ở nhà thì ở nhà, vẫn đi ra ngoài làm được một số việc, vẫn đi ăn KFC đó chứ, đừng có mà thương hại tôi. Chỉ có điều, khi mình rời nhà rồi những vần thơ mà dù khóa cửa khép chặt vẫn tự động “gửi gió cho mây ngàn bay” (vì bé Linh bảo mình ko biết làm thơ cho 1 chàng thơ tưởng tượng mà)^^

Em muốn kể anh nghe

Về những điều chưa biết

Khi hoàng hôn vụt tắt

Là lúc em nhớ anh

Những bóng chữ xô nghiêng trên đường đời tấp nập

Ném vô hình vào vết sẹo thời gian

Ngày ăn đêm và mưa ăn nắng

Cuộc đời tròn trịa trong những chốn thương đau

Những nghịch lý nuốt trôi chân lý

Những sầu nghiêng che khuất một nụ cười

Bóng người người đổ dài trên đường cát

Thăm thẳm đưa về một nỗi đơn côi

Nghe bước anh đi trên đường khuya lạnh lẽo

Đứng xa nhìn em chỉ biết nhớ thương

Nước mắt còn đây nhưng chẳng buồn rơi nữa

Để tỏ đường trông bóng anh qua

Ngày lại ngày thời gian thêm buồn bã

Khóc thương nhiều cũng bởi chuyện tình yêu

Con đường em đi còn dài còn dài quá

Con đường anh qua đã đến tự bao giờ

Em sẽ kể anh nghe

Về những điều em sợ

Sợ anh về nhưng chẳng thấy em đâu

Sợ anh đến với em nhưng lại ở một mình

Để thời gian bắt anh thêm chờ đợi

Em sẽ kể anh nghe

Chỉ một điều em muốn

Ngoài kia là tiếng sóng

Biển kể chuyện tình yêu

Chuyện ngày xưa ngày nay và cả ngày sau nữa

Sóng ngàn năm lưu lạc

Nhưng biển mãi đợi chờ…

Còn ta với nồng nàn

 

Những ngày lễ, Hà Nội thưa người đi lại trả cho thành phố nỗi buồn của một thiếu nữ hoài niệm. Buồn trong sự sang trọng và thánh thiện. Chọn ở lại Hà Nội không phải vì ngày lễ không có chỗ đi chơi mà vì muốn ở lại cùng nỗi buồn của nó như hai người bạn trong nỗi buồn tìm đến nhau, lắng nghe tiếng lòng của nhau. Hà cớ gì còn sợ buồn trong những ngày này khi ta có một người bạn như thế bên cạnh?

Những ngày lễ, cơn mưa đổ ập xuống trong khoảnh khắc kiếm tìm mùa hạ. Mưa ở Hà Nội không giống mưa ở Sài Gòn. Những hạt mưa bé nhỏ chỉ đủ làm ướt áo và tóc, đủ làm bẩn đường đi chứ không đủ làm xe cộ chết máy phải lội bộ, phải khổ sở trên những chặng đường dài ngập nước. Nó cũng không đủ khả năng xóa nhòa ranh giới giữa nước mắt của trời và nước mắt của người trên chiếc xe đạp qua con phố dài. Có lẽ vì thế nó khiến ta dễ dàng nhận ra một điều: ở Hà Nội dễ buồn nhưng khó khóc, ở Sài Gòn khó buồn nhưng nước mắt lại dễ tuôn rơi.

Những ngày lễ, những chiếc xe đạp chở hoa vẫn không ngừng bày bán. Ai đó đã nói rằng, những người chở hoa ấy chính là những người nghệ sĩ nhất xứ Hà thành này. Họ đã tô, đã vẽ cho những con đường Hà Nội nhiều màu sắc nên thơ. Họ đã đem mùa hoa về cho mảnh đất hơn 1000 năm tuổi. Mỗi mùa một loại hoa: tháng 4 – loa kèn, tháng 5- sen hồng, sen trắng…Dừng lại mua hoa không phải vì “yêu những bông hoa và thích nói điều kỳ lạ” hay “ngắm nhìn những bông hoa thấy no nê mà không cần phải ăn uống”(*). Những bông hoa tắm mình dưới mưa, tả tơi, xơ xác nhưng người bán hoa vẫn cứ thế, đứng dưới mưa cầm trên tay những bó hoa hồng to tướng mà giá chưa tới 1000 đồng/bông.

Những ngày lễ, đến trường thấy trống vắng lạ lùng. Cũng con đường đó, cũng bậc thang đó nhưng tìm kiếm mãi không thấy bất kỳ một chiếc xe quen thuộc nào. Thấy an ủi vì không phải chứng kiến lại cảnh như thế này sau khi rời Dự Án. Vui mừng vì gặp được hai người bạn cùng lớp trên Văn phòng và cùng đi ăn trưa, một bữa trưa lặng lẽ hơn bất kỳ bữa trưa nào khác.

Những ngày lễ, từ chối tất cả mọi giao tiếp: Facebook, Yahoo, Gmail, trừ điện thoại và blog. Vui mừng vì trong những ngày lễ này vẫn nhận được nhiều cuộc gọi từ…Sài Gòn dù cho sự vắng mặt của mình ở đó đã hơn 6 tháng. Và dù cho tất cả chỉ là những câu hỏi: có đi đâu chơi không, có kế hoạch gì đặc biệt không…thì vẫn cảm thấy được an ủi nhiều. Xưa nay, mình ít nhắn tin cho người khác bởi lý do duy nhất: sợ làm phiền. Nhớ lại thời phổ thông, khi chưa có điện thoại, chỉ gặp nhau mỗi ngày một buổi ở trường nhưng vẫn dạt dào tình cảm và thấy thương yêu nhiều lắm. Tình cảm không hẳn đến bằng tin nhắn hay cuộc gọi mà bằng những sự quan tâm, nhất là những quan tâm tưởng chừng như bé nhỏ nhất. Như thế dễ khiến trái tim rung động hơn và tình cảm vì thế mà bền chặt hơn.

Những ngày lễ, nhận ra sự thay đổi rất nhiều trong chính bản thân mình và đôi lúc sợ hãi vì điều đó. Có lẽ mình đã ít cười hơn, ít vô tư hơn và suy nghĩ phức tạp hơn. Do đó, người miền Bắc suy nghĩ phức tạp hơn người miền Nam không hẳn vì bản thân họ như thế mà vì môi trường như thế. Ở một nơi mà chỉ biết lấy công việc làm niềm vui và tự hào khi nhìn lại hàng đống công việc được hoàn thành trong một khoảng thời gian gấp gáp thì lấy đâu ra nỗi buồn. Ở một nơi mà lúc nào cũng cảm thấy cuộc sống của bản thân mình luôn có ý nghĩa ít nhất là cho chính mình thì lấy đâu ra sự suy nghĩ phức tạp. Ngược lại, ở đây, dù chỉ một tác động nhỏ nhất cũng sẽ khiến tinh thần đau đớn và kéo dài. Ở đây, dù có hàng đống công việc cần làm vẫn có lý do trì hoãn để rồi nhận ra sự vô nghĩa của bản thân mình và của cuộc sống. Giờ đây, mình đã hiểu vì sao M.V lại viết:  
Tại sao tự mình không thể làm cho mình đầy đủ... 
Tại sao phải có tha nhân thì mới là đầy đủ, tại sao cần có yêu thương của kẻ khác thì mới hạnh phúc?
Mà quên mất rằng, yêu thương cũng chính là một loại địa ngục.
----
(*): Lời thoại Poetry

Những cuộc hội ngộ

"Tủi mừng tái ngộ quên giờ
  chơi vơi mộng mị tràn thơ ngày nào
  tinh khôi thi tứ dâng trào
  chơi vơi trời biển trăng sao thì thầm".

                                             (NHD)

Hà Nội tuy cách xa Sài Gòn hơn 1000 km nhưng từ lúc ở đây, mình đã hội ngộ với rất nhiều người ở Sài Gòn. Từ những cuộc hội ngộ với những đồng nghiệp, thầy cô, anh chị trong khoa, đến những cuộc hội ngộ với cả những người chưa từng quen biết. Và sắp tới đây là cuộc hội ngộ với Hai, anh trai mình.

Là cuộc hội ngộ…hụt khi em điện thoại bảo sẽ ra Hà Nội thăm mình, đưa mình đi chơi. Thế nhưng khi sắp đến ngày hẹn thì em nhận được việc làm và phải đến cơ quan đúng ngày em định ra Hà Nội. Do đó, em gửi gắm mình lại cho người chị họ của em. Dù sao, cuộc hội ngộ…hụt này lại làm cho mình cảm thấy thoải mái dù lúc đó mình chưa chính thức học tại dự án, đang chờ kết quả nên cũng buồn vì không có nhiều người quen ở đây.  Cuộc hội ngộ…hụt này đã tránh cho mình khỏi rơi vào cảm giác phải thương hại ai đó…một cảm giác mãi mãi mình không muốn trở lại.

Là cuộc hội ngộ với thầy V khi thầy ra Hà Nội dự hội thảo về văn học dân gian. Tuần thứ hai học tại Dự án điện ảnh. Điện thoại mất. Lương không có. Mới trả tiền nhà trọ…Sáng thứ tư đến thư viện quốc gia lấy tư liệu (hic, không nhớ tại sao ngày hôm đó lớp lại được nghỉ nữa). Chiều, đi qua phố Đinh Lễ mua cuốn Từ điển biểu tượng văn hóa thế giới để viết bài. Lần đầu tiên mới biết đến Đinh Lễ dù đã được nghe nói nhiều. Từ Đinh Lễ vòng qua kem Tràng Tiền rồi về café CIAO. Thầy bắt mình ăn gì đó cho khỏi đói vì cả buổi trưa ở Thư viện nhưng ngại vì sợ tốn tiền thầy. Cũng may, hôm đó thầy gửi luôn tiền thưởng 20/11 để bổ sung vào nguồn kinh phí hạn hẹp của mình.

Là cuộc hội ngộ với Zen khi anh ra Hà Nội đi chơi và tìm tài liệu. Trước đó không lâu nhận được tin nhắn ngắn gọn: Hehe, café Hà Nội…làm mình cứ tưởng Bờm nhắn. (Mất điện thoại mà, có biết số ai nữa đâu). Đi với Zen, chị T, chị G xem bộ phim Khát vọng Thăng Long. Cả rạp chỉ có 4 người nên mừng hụt (tưởng mình là đại gia bao nguyên rạp). Những ngày hôm sau đi ăn phở cuốn, uống café Hồ Tây, đi xem lễ hạ cờ ở lăng bác. Và mình vẫn còn giữ tấm ảnh chụp với Zen trước lăng.

Là cuộc hội ngộ với cô P khi cô ra Hà Nội dự hội thảo về Lep Tonxtoi. Hai cô trò gặp nhau ở nhà khách Bộ giáo dục trong một đêm đông lạnh lẽo. Ngồi nói chuyện với cô về đủ thứ trên đời, nhưng thích nhất là nghe cô kể những thông tin của khoa cho mình. Nhớ lắm. Lúc đó muốn ở lại ngủ để hai cô trò cùng nói chuyện nhưng vì xe đạp để ở Siêu thị Coop Mart nên không có cách nào được.

Là cuộc hội ngộ với thầy H khi thầy ra Viện Hán Nôm làm nghiên cứu. Hành trang thầy mang theo có 15 cuốn kịch bản cải lương mà thầy G gửi ra cho mình. Dù thầy ở Hà Nội cả tuần nhưng tranh thủ mãi hai thầy trò mới gặp nhau được. Một đêm lạnh, bỏ cuộc đi chơi với lớp để đi ăn vịt cỏ Vân Đình với thầy rồi lại lang thang bắt xe bus về trường.

Là cuộc hội ngộ với các thầy cô trong khoa khi mọi người ra dự hội thảo và lớp tập huấn tại Viện văn học. Cuộc hội ngộ có quy mô lớn nhất với hơn 1/3 số lượng thầy cô trong khoa ra Hà Nội. Đó là thầy G, thầy P, cô P, cô X, thầy H, thầy L, cô T, anh H, chị V. Cuộc hội ngộ lần này đã gắn chặt tình cảm của mọi người trong khoa hơn, nhất là sau hội nghị bàn tròn của thầy G và buổi đi chơi ở đường Lâm, chùa Tây Phương, chùa Thầy.

Là cuộc hội ngộ ngắn ngủi với chị K.V. Hai chị em gặp nhau khoảng 2 tiếng ở nhà thầy PXN để rồi sau đó lại có cuộc hội ngộ với một người khác cũng ở Sài Gòn ra, dịch giả cuốn: Thế mà là nghệ thuật ư?Chị K.V và chồng ra Hà Nội để dự hội thảo về Tình dục học. Lần đầu gặp chồng chị ý. Theo tiết lộ, chị đã tăng 4kg trong 3 tuần kể từ ngày về nhà chồng. Hic, chồng là bếp trưởng khách sạn có khác.

Là cuộc hội ngộ với thầy H, đang làm NCS ở Hà Nội. Đây là cuộc hội ngộ với người đồng nghiệp mà mình chưa quen nên phải thông qua sự sắp xếp của HH. HH đã điện thoại cho mình để hỏi ý kiến trước và cho thầy H số điện thoại của mình. Dù sao cũng cảm ơn HH vì đã giúp mình quen thêm một người đồng nghiệp nữa ở Sài Gòn. Dĩ nhiên, đề tài của cuộc hội ngộ này mà cụ thể là tại quán café Phố Cổ số 11 Hàng Gai và quán Bún chả số 1 Hàng Mành là HH.

Là cuộc hội ngộ mong chờ nhất trong tháng 4. Cuộc hội ngộ với anh Hai. Ngày 1 tháng 4, Hai điện thoại nói đang ở Hà Nội. Một cú lừa quá lộ liễu nên chẳng ai tin. Thế nhưng chủ nhật tuần sau thì là cuộc hội ngộ thật sự nhưng với lý do vô cùng lãng xẹt. Hai ra Hà Nội để thi văn nghệ. Trời đất, giọng hát của Hai như thế mà đi thi văn nghệ đủ biết tài năng ca hát của mấy chú công an trong Sài Gòn thế nào rồi. Dù sao cũng rất mong gặp Hai ở Hà Nội, một người lo xa tới mức chưa ra đến đây đã bắt mình đi mua ô mai để đem về Sài Gòn làm quà và bắt đóng gói sách vở, băng đĩa để đem về trước cho mình đỡ mệt. Hy vọng Hai sẽ không bị an ninh sân bay bỏ lại hành lý vì họ tưởng đi buôn sách và đĩa lậu.

Mong đến chủ nhật tuần sau.

Giờ này hoa sưa đã nở chưa?

Ngủ đi, hãy ngủ đi em,
Đời là như thế dậy xem làm gì.
Dậy đi, em hãy dậy đi,
Đời là huyễn mộng có gì mà mơ?

( Nguyễn Bảo Sinh)

Chắc hẳn xứ sở bạch dương phải đẹp và lãng mạn lắm nên những biển báo bình thường cũng gợi hứng cho một bài thơ. Cô giáo mình kể rằng: Mùa thu ở Mátxcơva người ta thường treo những tấm biển trên các đại lộ, với dòng chữ: "Tránh đừng động vào cây, mùa lá rụng". Ừ, chỉ đơn giản là vậy, chỉ bình thường là vậy nhưng khi đi vào thơ của Olga Berggoltz, nó trở nên duyên dáng và đáng yêu làm sao:

Những đàn sếu bay qua. Sương mù và khói toả.
Matxcơva lại đã thu rồi!
Bao khu vườn như lửa chói ngời,
Vòm lá sẫm ánh vàng lên rực rỡ
Những tấm biển treo dọc trên đại lộ
Nhắc ai đi ngang dù đầy đủ lứa đôi
Nhắc cả những ai cô độc trong đời:
"Tránh đừng động vào cây, mùa lá rụng"

Ở nước mình, nếu những cái cây phải oằn lưng để mang trên mình dòng chữ nào đấy thì chắc hẳn đấy là những tấm biển quảng cáo, tìm nhà trọ, dạy thêm, dạy kèm…hoặc cùng làm là tên gọi của chúng: Tôi là cây…Thế thôi. Nếu người ta không ghi vào cây thì tự mình ghi vậy. Mình sẽ treo những dòng thắc mắc nhỏ của mình để gửi đến hàng cây ở bên Hồ Tây: giờ này, hoa sưa đã nở chưa?

Hoa sưa, cái tên nghe thật nhẹ nhàng vì nó không mang thanh sắc, âm lại gần với “xưa” nên gợi lên một cái gì đó man mác, buồn buồn. Hoa sưa với màu trắng thanh tao, hiên ngang khoe mình dưới bầu trời, dưới cái nắng của Hà Nội tháng ba. Hà Nội dạo này lạnh quá nên không biết giờ này nó đã nở chưa? Nhân tiện nói chuyện hoa sưa, kể luôn chuyện tại thời điểm này năm ngoái của mình, câu chuyện ngày xưa…

ĐÔI LÚC LIỀU LĨNH:

Ừ, dẫu biết là liều lĩnh thật nhưng khi nhận được điện thoại của Đại sứ quán Nhật bảo bay ra Hà Nội để tham dự vòng phỏng vấn của Học bổng thanh niên châu Á, mình và chị đặt vé luôn mặc dù lúc đó đang trong thời gian đưa sinh viên đi thực tập ở Bến Tre. Đôi lúc mình không nghĩ là mình có thể lại di chuyển được nhiều đến thế. Tự nhủ với lòng, lần thứ ba ra Hà Nội là lần thứ ba vì mình. Thôi thì lâu lâu sống cho mình một chút đã sao. Hai lần trước, lần đầu theo đoàn đi thực tập, ai dắt đi đâu thì đi đó, lần sau thì mình lại dắt sinh viên đi thực tập, lại càng không có thời gian rảnh để…thở. Lần này, tình nguyện ra Hà Nội dù chẳng có tí hy vọng le lói nào cho cái học bổng đó của Nhật vì Nhật thường ưu tiên kinh tế và kỹ thuật còn mình và chị lại apply bên khoa học xã hội. Ngoài ra, phỏng vấn 20 người nhưng chỉ lấy…1 người. Tuy nhiên vì  thực sự muốn ra  Hà Nội để được tận hưởng nó theo ý mình, được tự do đi dạo, tự do đến những nơi mà mình muốn đến, những nơi mà trong đợt dắt sinh viên đi lần trước mình không thể dắt mọi người đi được và muốn ăn những món nổi tiếng của Hà Nội mà dù ra 2 lần vẫn chưa có cơ hội được thưởng thức. Và thế là Let’s go…Cuốn lịch trình ghi: 16 giờ ngày 02 tháng 03 năm 2010, rời sân bay Tân Sơn Nhất.

NGÀY ĐẦU TIÊN:

Buổi sáng, để tập thể dục và để đi dạo (thực ra là để tiết kiệm tiền taxi) thì mình và chị đã khởi hành từ nhà nghỉ trên con phố Giảng Võ, qua đường Trần Huy Liệu, đến Kim Mã và cuối cùng là Liễu Giai, nơi tọa lạc của “Đại sứ quán Nhật Bản” để tham dự buổi phỏng vấn. Buổi phỏng vấn hôm ấy có khoảng chục người và nghe đâu chiều hôm trước cũng có chục người ở đấy. Mỗi người được nói chuyện với hai người phỏng vấn vài phút với những câu hỏi mang format vô cùng giống nhau. Mình chẳng nhớ đã nói gì, chỉ nhớ hôm ấy, một trong hai người phỏng vấn cực kỳ trẻ trung và đẹp trai.

Buổi trưa, sau thời gian ngồi chờ đợi, mọi người đã quen với nhau, trò chuyện với nhau một cách hết sức thân mật. Nhiều người đến từ Huế, Đà Nẵng. Nhiều người đã có gia đình và đang xin học bổng tiến sĩ. Và dĩ nhiên, nhiều người là dân khoa học tự nhiên. Mọi người rủ rê nhau café ăn uống để làm quen, kết bạn còn cái đứa không có khả năng giao tiếp với người lạ như mình bắt taxi về lại nhà nghỉ chỉ để…xem tập cuối của bộ phim Sóng gió ở Hoàng Đình phát trên VTV6.

ĐI XEM…THẾ NÀO LÀ DUYÊN:

Với mình, hữu duyên thiên lý năng tương ngộ, vô duyên đối diện bất tương phùng nên chuyện gì đến nó sẽ đến thôi. Thế nhưng ở Hà Nội vẫn có một ngôi chùa cổ nổi tiếng về cầu duyên. Mức độ nổi tiếng của nó khiến mình thực sự tò mò và muốn xem thế nào là duyên.

Hôm ấy là một ngày bình thường nhưng người ta đến chùa Hà đông lắm. Không biết họ cũng tò mò như mình hay họ là người đã tìm được chữ “duyên” sau mỗi lần đi cầu khấn và giờ đến để tạ ơn. Dĩ nhiên là mình không biết vì không thể hỏi những chuyện ấy. Mình cũng như họ, vào chùa, thắp nhang, lễ Phật. Tuy nhiên, có lẽ vì ngôi chùa này quá nổi tiếng về cầu duyên nên dù muốn hay không, dù có cầu duyên hay không thì mình vẫn nhận tin nhắn liên tiếp từ người em của chị, người mà đi chung với hai chị em đến chùa Hà, người mà đang học bác sĩ Quân y ở Hà Nội. Không biết hôm ấy, người ấy đã cầu xin điều gì. Nếu xin chữ duyên với mình thì kể như đã thất bại hoàn toàn rồi. Bằng chứng là từ đó đến nay mình đã không liên lạc lại lần nào nữa vì thực sự mình không muốn ai đó phải nuôi hy vọng. Kết thúc khi có rất ít ký ức về nhau bao giờ cũng là sự kết thúc tương đối dễ chịu. 

CAFÉ HÀNG HÀNH VÀ CÂU CHUYỆN CỦA NGUYỄN HUY THIỆP:

Có lẽ câu chuyện Café Hàng Hành của Nguyễn Huy Thiệp đã khiến mình cho nó vào lịch trình của buổi sáng ngày hôm sau.

Như một cánh cung, phố Hàng Hành bên hồ Hoàn Kiếm dài hơn trăm mét có đến mấy chục hàng ăn, hàng café, gallery, shop quần áo. Nghe nói ngày xưa đây là nơi bán hành tỏi, sau chuyển sang nghề tiện gỗ. Đền thờ tổ nghề tiện gỗ ở trong nhà số 11. Nghề tiện gỗ vốn là nghề truyền thống của làng Nhị Khê quê hương Nguyễn Trãi.

Đoạn văn mở đầu lung linh như thế thử hỏi tại sao không lôi cuốn bước chân mình đến đó được. Thế là đến thôi. Đến để tìm nghe câu chuyện vị tôn sư và cô bé học trò bên ly café Hàng Hành chứ không phải những định đề trong câu chuyện của Nguyễn. Mình thích những câu chuyện nhỏ hơn những định đề lớn. Những câu chuyện nhỏ dễ đi vào lòng người hơn.

Một buổi chiều có một vị tôn sư đi cùng với một cô gái là học trò của ông ta đến phố Hàng Hành. Họ ngồi trên gác hai nhà café Nhân trông xuống mặt đường. Chỗ này trước đây khi còn sống, ông Vũ ở phố Hàng Giầy vẫn hay đến ngồi. Đây cũng là chỗ của nhóm hoạ sĩ thời thượng để râu xồm xoàm vẫn đặt bàn hàng ngày vào các buổi sáng.

Cô gái hỏi:

– Thưa Thày, nhiều người hàng ngày vẫn đến uống café ở phố Hàng Hành. Đấy thường là lúc bắt đầu một ngày của họ. Thưa Thày, đấy có phải là thời khắc để phân biệt ranh giới giữa đêm với ngày, giữa bóng tối và ánh sáng ở trong lòng họ hay không?

Vị tôn sư đáp:

– Không phải con ạ! Ranh giới phân biệt giữa đêm với ngày, giữa bóng tối và ánh sáng không phải ở ly café. Lòng nhân ái bao dung mới là ranh giới phân biệt giữa đêm với ngày, giữa bóng tối và ánh sáng.

Có lẽ những gì trong câu chuyện, được tưởng tượng hóa bởi nhà văn bao giờ cũng cho chúng ta những cảm giác thú vị hơn nhiều. Thú vị như tấm biển trên hàng cây mà Olga đã viết trong bài Mùa lá rụng vậy. Còn trở về với thực tại ư? Phố Hàng Hành là một con phố cổ nhỏ, tĩnh lặng và cũng khá duyên dáng. 

ĐI DƯỚI HOA SƯA

Đi dưới hoa sưa để ngắm tuyệt phẩm của thiên nhiên trong tháng ba. Nếu hàng cây này đứng ở một nơi nào đó cách xa Hồ Tây chắc hẳn sẽ không đẹp thế này. Màu trắng của hoa hòa quyện với màu xanh của lá, của nước, của trời và ánh vàng của nắng. Vậy là đủ cho một khúc ca của ngày.

Mình lang thang chụp hình hết góc này đến góc khác. Dĩ nhiên chẳng thể nào tóm được chúng vào trong khuôn hình. Thấy chúng thì sẽ chẳng thấy mình và ngược lại. Dù sao mình cũng thấy lòng thênh thang, nhè nhẹ khi đi dưới chúng. Vậy là vui rồi.

Tháng ba, thời tiết đã ấm lên rồi. Ấm áp đủ để mình nhớ đến những kỷ niệm ở Hà Nội giờ này năm ngoái. Ấm áp đủ để nhớ rằng thời gian ở Hà Nội sẽ không còn bao lâu nữa và dù có bận rộn thế nào cũng phải ghi lại cảm giác này: những ngày còn ở Hà Nội.

THƠ THẨN VÀ THẨN THƠ

Chẳng biết và chẳng hiểu vì lý do gì mà ở Hà Nội lại có thể sáng tác thơ được. Tâm trạng chăng? Ời, chẳng phải vì học hành bận rộn thế mà tâm trạng gì? Lạnh chăng? Chẳng biết. Thực tế mà nói, ở lớp, mình là người có tần số mặc áo ấm và mang khăn quàng cổ ít nhất.
Vậy thì tại sao? Câu trả lời đơn giản nhất mà không cần bất kỳ sự giải thích nào là: ẩn ức. Hơn một năm qua ở Sài Gòn mình chẳng viết bất cứ cái gì ngoài những bài tiểu luận cao học và những công văn, những giấy tờ thủ tục hành chính :(. Có thể sâu thẳm trong mình vẫn còn có một ham muốn mà người ta hay gọi là sáng tác vẩn vơ. Ừ, thì cho dù vẩn vơ nó vẫn là của mình. Những sáng tác của mình, cho mình và vì mình :D (giống hô khẩu hiệu quá :). Mình sẽ đăng lên tất cả những gì mình đã viết được trong những ngày vừa qua bởi biết đâu, sau bài viết này, mình phải mất vài năm mới có thể sáng tác lại :)
1. Thơ thẩn
Thơ thơ thẩn thẩn thẩn thơ thơ
Ngẩn ngẩn ngơ ngơ ngơ ngẩn ngẩn
Vơ vơ vẩn vẩn vẩn vơ vơ
Uống cả hồn thơ uống đợi chờ.
(Ngày 21/12)
2. Kiếp thơ
Hoa hồng hồng run run đôi mắt ấy
Lạc bước tìm thơ lạc bước chờ
Ngày qua ngày lại xưa thương nhớ
Tấm thân gầy guộc hóa kiếp thơ.
(Ngày 25/12)
3. Tâm hồn tôi
Tôi uống hồn tôi trong giá lạnh
Mi xanh nắng mắt nhẹ đôi vai
Ai ơi đừng bỏ rơi ngày nữa
Đợi ánh sao băng xóa dấu hài.
(Ngày 21/12)
4. Ảo ảnh nhỏ
Ảo ảnh nhỏ
Chìm xô vào mắt em
Như nước long lanh gọi mùa quay lại

Ảo ảnh nhỏ
Em đi mùa cỏ tái
Giấu đôi bờ trong thước uốn mi cong

Ảo ảnh nhỏ
Ngày mai không tới nữa
Nắng mơ hồ tôi níu gọi hồn em...
(Ngày 25/12) 
5. Ngày đông Hà Nội
Hà Nội mùa đông hơi lạnh lẽo
Đôi bàn tay nhỏ nhúng trong sương
Áo pha màu tối đêm chưa đến
Khăn kia quàng cổ thấy vấn vương

Ngậm một ngậm hai rồi ngậm ba
Sao đâu chẳng thấy thấy trăng tà
Hồ Gươm xanh liễu hoa bèo nổi
Phố cổ êm đềm giấc ngủ xa.
(Ngày 25/12) 
6. Nhớ nhà
Con về với mẹ đêm mưa
Nghe xưa gọi đến tiếng thưa thuở nào
Hàng cây dừa đứng xôn xao
Ngẩn ngơ đêm hát bay vào lá non
Câu thơ ngày ấy chưa tròn
Con cài thêm tiếng nỉ non ráng chiều
Vậy mà lòng cứ quạnh hiu
Cho phai thêm nhạt cho chiều thêm đau
Bao giờ ngàn cỏ bóng dâu
Dày trên vạt áo tiếng sâu tranh chè
Ngàn cây bóng đổ mái che
Đêm thương tiếng mẹ trưa hè ầu ơ.
(Ngày 25/12) 
7. Vô đề
Hoa rơi trên phím cỏ
Em nép vào ngực anh
Tránh cánh hoa và nụ hôn tê tái
Cho mắt ai ngần ngại
Bởi em sợ ngày mai
Làm đau những cánh hoa
Và đau anh cho những nụ hôn vụng dại
Vì đời là ngang trái
Em đi cho hết kiếp sầu vương
Cho đến cuối con đường
Làm đen đôi mắt thấm sương cõi lòng
Con đường vẫn chạy song song
Anh đây em đấy mà lòng chẳng sang.
(Ngày 25/12)

8. Vô đề 2
Trăng tròn vành vạnh soi hồ nước
Bóng cỏ tan chiều tím áo ai
Em về nhặt cả trời quan tái
Mưa chảy giọt rơi thấm ướt hài

Em đi nắng hồng soi màu mắt
Gió lùa róc rách nhẹ hơi may
Vẩn vơ vơ vẩn hoa buồn nghĩ
Ếch đậu cành mai giấu mất hài.
(Ngày 21/12)
9. Vô đề 3
Đứng trước hoàng hôn bóng thẩn thờ
Liu hiu gió thoảng chiều xác xơ
Hiên xa em nhỏ buồn vương nhớ
Sầu thảm đêm kề cứ ngẩn ngơ

Đêm khuya bóng gọi mờ sương thở
Giật mình gió lạnh chảy đôi bờ
Mây đông chiều muộn hoa tàn nhớ
Thoảng hương cỏ cháy dại dại khờ.
(Ngày 21/12)

VIẾT CHO NGÀY NOEL

Tiếng chuông Noel hôm nay mới bắt đầu nhưng hôm qua mình đã có một đêm đón giáng sinh sớm thật vui với bạn bè trong lớp. Thực sự mà nói mình chưa bao giờ cảm thấy hối tiếc khi học ở đây. Mình đã ở Hà Nội đúng hai tháng và nơi đây đã cho mình cảm giác được trở về thời sinh viên, được có những kỷ niệm đẹp, đáng yêu mà mình từng nghĩ một người đã ra trường rồi sẽ không thể có lại. Mình biết quãng đời đẹp đẽ này rồi sẽ nhanh chóng kết thúc và đến Noel năm sau mình sẽ không có cơ hội được tặng quà cho mọi người như thế này, được đi chơi như thế này nữa. Vì thế mỗi phút giây ở đây đều là mỗi phút giây vô cùng có ý nghĩa với mình. (Cái này hơi xạo: vì có những lúc ngủ có làm gì đâu mà ý nghĩa J.)

Mình nhớ 21 giờ đêm ngày 21 tháng 10, tại sân bay Tân Sơn Nhất, mình đã khóc nức nở khi nói chuyện điện thoại với bé Linh dù cho con đường mình đã chọn là phải đi một mình. Mình vẫn đi làm bình thường cho đến tận 15 giờ chiều ngày 21 tháng 10 và lặng lẽ ra sân bay mà không thông báo cho bất kỳ ai chính xác giờ bay và không muốn ai phải đi tiễn kể cả đứa bạn thân nhất. Hôm đó, gặp thầy trưởng khoa, ngay cả thầy cũng ngạc nhiên khi nghe mình chào thầy. Thầy hỏi: "Ủa, vậy là đi thật à?" (Hic, thế ra thầy tưởng em nói giỡn chơi cơ đấy. Mà thầy còn gửi luôn cả một cái thư mời dự Café học thuật cho mình vào thứ bảy nữa trong khi thứ sáu đã không còn ở Sài Gòn). Thấy thương thầy  nhất là khi đang ở sân bay, thầy điện thoại và nói: "Em đi gấp quá nên không mua được gì cho em".

Thực sự, mình không muốn nghiêm trọng bất kỳ chuyện gì. Vậy mà cuối cùng vẫn thấy tủi thân và vẫn khóc. (Đúng là tinh thần của những người học nhân văn :D). Và mình nhớ câu nói của bé Linh: Rồi chị sẽ có một cuộc sống mới thật vui mà…Thì đây, hôm nay mình hiểu là em đã đúng.

Không chỉ trong ngày hôm nay mà học ở đây đã thay đổi mình rất nhiều. Trước đây, mình đã rơi vào trạng thái bội thực với văn chương và nhiều lúc chỉ đọc nó trong trạng thái không cảm xúc, nhưng hôm nay mình đã không còn cảm thấy như vậy nữa. Đọc, viết và xem giờ đây đối với mình lại là niềm vui, là cảm hứng. Và mình cũng nhận ra được mình phù hợp với cách viết như thế nào.

Hà Nội là vùng đất thứ ba mà mình trải qua trong mùa Giáng sinh. Thực ra mà nói, mình cũng không có ấn tượng nhiều với giáng sinh trừ năm học lớp mười, là năm đầu tiên nhận lời của một ai đó (và chia tay 1 tháng sau đó :D) và Noel năm ngoái. Noel năm ngoái thì chẳng có Love nào hết nhưng mình đã có một ngày đi chơi thật vui với các bé sinh viên của mình. Bốn đứa đã đi xem phim cùng nhau, dù phim dở tệ (miễn phí mà :D), đi ăn chân gà nướng và uống café vỉa hè. Chỉ có vậy thôi nhưng ai nấy đều cảm thấy rất vui. Năm nay các bé đều đã ra trường và giờ đây bốn người đã ở ba miền đất nước: Bắc: Hà Nội (mình), Trung: Đà Nẵng (bé Linh, bé Trân), Nam: Sài Gòn (bé Hiền). Mình biết mỗi người sẽ có một mùa Noel riêng của mình nhưng chắc chắn không ai quên được những giây phút đã cùng vui với nhau.

Mình muốn nói với các bé của mình là mình đã có một mùa Noel thật vui và mình hy vọng niềm vui ấy sẽ được kéo dài mãi trong những ngày tháng còn lại học ở Dự án…Thật sự mình rất vui khi được bầu chọn cho giải Ngơ Ngác (Ngây Thơ) của lớp :D. Yêu các bé và yêu lớp mình.

MỘT CUỘC SỐNG MỚI ĐƯỢC BẮT ĐẦU

Phải rồi, chỉ ngày mai thôi là một cuộc sống mới lại được bắt đầu với mình. Mình sẽ trở lại quãng đường chỉ có học và học nhưng ở một nơi cách xa quãng đời sinh viên hơn 1000km. Mình sẽ bắt đầu quen với cuộc sống mà mỗi buổi sáng thức dậy trong cái giá lạnh của miền Bắc, đạp xe đạp gần 4km đến trường và miệt mài trên lớp học. Rồi mình cũng sẽ quen với việc bỏ xe lại trường, lên xe bus để đến thư viện Quốc gia kiếm tài liệu để rồi tối đến thì đun vội ấm nước pha mì tôm và cà phê trong một căn phòng mới, ấm áp, dễ chịu.

Tất cả đều từng là thói quen của mình thời sinh viên nhưng giờ đây lại bắt đầu trong một hoàn cảnh khác và vô cùng đặc biệt. Mình biết, rồi mai đây mình sẽ nhớ rất nhiều con đường mới ngắn ngủi này.

Ngày mai, ngày 8/11, ngày học đầu tiên của Dự án điện ảnh :)