Và hôm nay tôi lại nghe mưa...

Chiều hôm qua tôi lại ra ngoài ban công ngắm mưa như một thói quen mà tôi vẫn thường làm từ hơn bốn năm về trước. Nhưng cơn mưa này không phải ở Việt Nam, không phải được quan sát từ độ cao bốn tầng của ký túc xá Đại học Quốc gia trong một căn phòng có tám đứa con gái suốt ngày chí chóe. Cơn mưa này giờ đã lên cao theo tuổi tác của người đứng nhìn nó, từ tầng thứ tám nhưng số người ở trong một căn phòng lại ít hơn: bốn người. Bốn người đến từ ba đất nước khác nhau và chỉ chào nhau bằng những câu xã giao, bằng những sự im lặng.

Bản chất nghệ thuật (3)

3. Nghệ thuật như là nữ quyền luận - Carolyn Korsmeyer

Phong trào nữ quyền là phong trào xã hội quan trọng nhất vào cuối thế kỷ XX. Trong quá trình thay đổi hình thù xã hội nói chung, nó ảnh hưởng sâu sắc không chỉ mỹ quan của nhiều ngành học tư duy bao gồm triết học nghệ thuật, mà còn là đặc điểm của nhiều sự thực hành nghệ thuật. Trong phần lựa chọn từ cuốn sách Giới tính và Mỹ học này, Carolyn Korsmeyer thảo luận làm thế nào tác phẩm của những nghệ sĩ nữ quyền phá vỡ nhiều sự lưỡng phân chính yếu nằm ở trung tâm cái mà bà gọi là “truyền thống nghệ thuật tạo hình”.

Hãy sống một lần cho tuổi trẻ

Tôi đang đi dưới cơn mưa chuyển mùa tháng tư thật chậm rãi để lắng nghe mùa về. Mùa về lâu quá, cứ lấn cấn mãi mấy bận nắng mưa, mấy bận nóng lạnh đột ngột. Hai bên đường, những cánh hoa bồ công anh bé nhỏ theo gió bay đi để lại những đài hoa trơ trọi. Giờ đây tôi mới hiểu tại sao bồ công anh lại tượng trưng cho tình yêu. Nó mong manh như những sợi tơ khiến người ta lúc nào cũng muốn che chở, bảo vệ. Chỉ cần mạnh tay một chút thôi, những sợi tơ ấy sẽ tan biến, mất hút.

Bản chất nghệ thuật (2)

2. Nghệ thuật như là giải cấu trúc – Jacques Derrida

Jacques Derrida (1930-2004), người sáng lập phương pháp triết học cấu trúc, ít quan tâm đến việc đưa ra lời giải thích nghệ thuật là gì hơn việc trình bày tính bất hợp pháp ngay cả khi những giả định quen thuộc này dẫn tới việc lý thuyết hóa nghệ thuật trong truyền thống triết học phương Tây. Do đó, đóng góp của ông ấy trong cuộc tranh luận bản chất nghệ thuật không nhiều về mặt lý thuyết vì đó là một bài phê bình những phỏng đoán không được đánh giá đúng mức, cái  tạo nên cuộc tranh luận này.

Bản chất nghệ thuật (1)

Nghệ thuật là gì? Bản chất nghệ thuật là gì? là câu hỏi mà các nhà nghiên cứu, các triết gia luôn đặt ra khi nghiên cứu về nghệ thuật, tác phẩm nghệ thuật, nghệ sĩ, trường phái...Và họ có những câu trả lời độc đáo riêng của mình. Cuốn Bản chất của Nghệ thuật của Thomas E. Wartenberg tập hợp 29 quan điểm của 29 triết gia, nhà nghiên cứu về bản chất nghệ thuật bằng cách tóm lược quan điểm và trích dẫn những công trình nghiên cứu của họ. Ở đây, tôi sẽ dịch lại những tóm lược đó để những người quan tâm đến nghệ thuật hiểu được các triết gia khác nhau, các nhà nghiên cứu khác nhau quan niệm về nghệ thuật như thế nào. (Tiếc là tôi đã không thể dịch cuốn này sớm hơn).